Step motorunuz çalışmaya başlıyor ama kısa süre sonra aniden duruyor, titriyor ya da hareket etmesi gerekirken kilitleniyor gibi bir durum yaşıyorsanız, bu genellikle motorun ihtiyaç duyduğu güçle sürücünün sağladığı güç arasında bir uyumsuzluktan kaynaklanır. Bu durum CWD556, CWD860, CWD860H, CWD2208, CWD3M683 ve CWD3M883 modellerinde ortak olarak görülür. Bu yazıda motorun neden kilitlendiğini veya durduğunu ve bunu nasıl düzelteceğinizi anlatıyoruz.

Motor Neden Kilitlenir veya Durur?

Motorun kilitlenmesine veya durmasına yol açabilecek dört temel sebep var:

1. Besleme gerilimi çok düşük olabilir.
2. İvmelenme (hızlanma) süresi çok kısa olabilir.
3. Akım ayarı çok düşük olabilir.
4. Motor torku, taşıdığı yük için yetersiz olabilir.

Şimdi bu dört durumu tek tek, nasıl kontrol edileceğini de anlatarak inceleyelim.

1. Besleme Gerilimi Çok mu Düşük?

Sürücünün motoru güçlü ve kararlı bir şekilde döndürebilmesi için yeterli miktarda gerilim alması gerekir. Besleme gerilimi düşük kalırsa, sürücü motora yeterli enerjiyi aktaramaz ve motor, özellikle yük altındayken veya hızlanma sırasında yeterli gücü bulamayıp durabilir ya da kilitlenebilir.

Bunu kontrol etmek için bir multimetre yardımıyla sürücüye giden gerilimi ölçüp, kullandığınız modelin ihtiyaç duyduğu voltaj aralığıyla karşılaştırmalısınız. Gerilim bu aralığın alt sınırına yakın veya altındaysa, kullandığınız güç kaynağının yeterli kapasitede olup olmadığını, kablo kesitinin uzun mesafelerde gerilim düşümüne yol açıp açmadığını ve bağlantı noktalarında gevşeklik olup olmadığını gözden geçirmelisiniz. Gerekiyorsa daha güçlü bir güç kaynağı kullanmanız veya kablo bağlantılarınızı iyileştirmeniz faydalı olur.

2. İvmelenme (Hızlanma) Süresi Çok mu Kısa?

Step motorlar, tam hızına aniden değil, kademeli olarak (belirli bir ivmelenme süresi içinde) ulaşacak şekilde çalıştırıldığında daha güvenilir performans gösterir. Kontrol cihazınız (PLC, hareket kontrol kartı vb.) motoru çok kısa bir sürede yüksek hıza çıkarmaya çalışırsa, motor bu ani hız değişimine yetişemeyip adım kaçırabilir, titreyebilir veya tamamen durabilir. Bu durum, motorun mekanik olarak arızalı olduğu anlamına gelmez; sadece motora tanınan hızlanma süresinin yetersiz olduğu anlamına gelir.

Bunu düzeltmek için kontrol cihazınızın ayarlarında motorun hızlanma (acceleration) ve yavaşlama (deceleration) süresini uzatmanız gerekir. Bu ayar genellikle kontrol cihazının hareket profili veya sürüş parametreleri bölümünde bulunur. Süreyi kademeli olarak artırıp motorun sorunsuz hızlanıp hızlanmadığını gözlemlemeniz, doğru değeri bulmanıza yardımcı olur.

3. Akım Ayarı Çok mu Düşük?

Sürücü üzerindeki akım ayarı, motorun ne kadar güçlü (yüksek torklu) çalışacağını doğrudan belirler. Akım ayarı gereğinden düşük yapılmışsa, motor yeterli döndürme kuvvetini üretemez ve özellikle yük altında veya hızlanma anında kilitlenebilir ya da durabilir.

Akım ayarı, sürücü üzerindeki SW1, SW2, SW3 switch'leriyle yapılır; bu switch numaraları altı sürücüde de aynıdır. Akımı artırmak için kullanım kılavuzunuzdaki akım tablosuna bakarak switch'leri bir üst kademeye ayarlayabilirsiniz. Akımı artırırken motorun ve sürücünün maksimum akım sınırını aşmamaya dikkat etmelisiniz, çünkü gereğinden fazla akım aşırı ısınmaya yol açabilir. Akımı kademeli olarak artırıp motorun yük altında sorunsuz çalışıp çalışmadığını gözlemlemeniz en güvenli yöntemdir.

4. Motor Torku Yetersiz mi?

Bazen sorun bir ayar hatasından değil, doğrudan motorun taşıdığı yük ile üretebildiği güç arasındaki temel bir uyumsuzluktan kaynaklanır. Motorunuz, uygulamanızın gerektirdiği yükü (örneğin döndürdüğü bir mil, taşıdığı bir mekanizma) kaldırmak için yeterli torka sahip değilse, akımı ve hızlanma süresini ne kadar optimize ederseniz edin motor yine de zaman zaman kilitlenebilir veya durabilir.

Yukarıdaki üç kontrolü (gerilim, ivmelenme süresi, akım) yaptığınız ve akımı sürücünün izin verdiği maksimum seviyeye kadar artırdığınız halde sorun devam ediyorsa, motorun uygulamanız için yetersiz güçte olması ihtimalini değerlendirmelisiniz. Bu durumda daha yüksek torklu bir motora geçmeniz gerekebilir.

Akım Ayarları Sürücüden Sürücüye Değişir mi?

Akım ayarı yaparken dikkat etmeniz gereken bir nokta var: akım switch'lerinin numaraları (SW1, SW2, SW3) tüm altı sürücüde aynı olsa da, her switch kombinasyonuna karşılık gelen gerçek akım değeri (Peak ve RMS olarak amper cinsinden) modelden modele farklıdır. Yani bir sürücüde belirli bir switch ayarı 5 amper civarında bir akım verirken, başka bir modelde aynı switch konumu farklı bir akım değerine karşılık gelebilir.

Bu nedenle akımı artırırken, mutlaka kullandığınız sürücü modelinin kendi kullanım kılavuzundaki akım tablosuna bakmalısınız; başka bir modelin akım tablosunu referans almak yanlış bir ayar yapmanıza ve motorun ya yetersiz ya da gereğinden fazla akım almasına yol açabilir. Ayrıca her sürücünün desteklediği maksimum akım değeri de farklıdır, bu yüzden akımı artırırken kendi modelinizin üst sınırını aşmadığınızdan emin olmalısınız.

Özet: Neden ve Çözüm Tablosu

Bu Hata Hangi Sürücülerde Görülür?

Motor kilitleniyor / duruyor hatasını, aşağıdaki altı dijital step motor sürücüsünün kullanım kılavuzunda aynı şekilde görebilirsiniz:

• CWD556
• CWD860
• CWD860H
• CWD2208
• CWD3M683
• CWD3M883

Bu sürücülerin hepsinde bu hatanın genel nedenleri (gerilim, ivmelenme süresi, akım, tork) aynı olsa da, yukarıda belirtildiği gibi akım tablosundaki gerçek değerler modelden modele farklılık gösterebilir.

Not: CW2283 ve 3CW2283 modellerinin kullanım kılavuzlarında ayrı bir "motor kilitleniyor/duruyor" arıza tablosu bulunmuyor. Bu iki sürücüde yalnızca aşırı akım durumuna bağlı "Fault" (Hata) göstergesini görebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Motor kilitleniyor/duruyor hatası hangi sürücülerde görülür? CWD556, CWD860, CWD860H, CWD2208, CWD3M683 ve CWD3M883 modellerinde görülür.

Besleme geriliminin düşük olup olmadığını nasıl anlarım? Bir multimetre ile sürücüye giden gerilimi ölçüp, kullandığınız modelin kullanım kılavuzunda belirtilen voltaj aralığıyla karşılaştırabilirsiniz.

İvmelenme süresi neden motorun durmasına yol açar? Motor çok kısa bir sürede yüksek hıza çıkarılmaya çalışılırsa, bu ani hız değişimine yetişemeyip adım kaçırabilir veya durabilir. Hızlanma süresini uzatmak bu sorunu genellikle çözer.

Akımı artırmak motoru nasıl etkiler? Akım, motorun döndürme kuvvetini (torkunu) doğrudan belirler. Akımı artırmak motorun daha güçlü çalışmasını ve yük altında kilitlenmeden dönmesini sağlar.

Tüm sürücülerde akım switch'leri aynı değerleri mi verir? Hayır. Switch numaraları (SW1-SW3) aynı olsa da, her switch kombinasyonuna karşılık gelen gerçek akım değeri modelden modele farklıdır; bu yüzden kendi modelinizin akım tablosuna bakmanız gerekir.

Akımı sonuna kadar artırdığım halde motor hâlâ duruyorsa ne yapmalıyım? Bu durumda motorun, uygulamanızın gerektirdiği yük için yeterli torka sahip olmadığını değerlendirmeli ve daha yüksek torklu bir motora geçmeyi düşünmelisiniz.